Dwudziesta Dziewiąta Niedziela Zwykła
Rok A

46. CO BOŻEGO – BOGU

1. Chrześcijanie powinni lojalnie współpracować dla dobra społecznego.
2. Religijny wymiar życia człowieka.
3. Wiara jest potężnym światłem, które oświeca życie społeczne.

46.1 Pierwsze czytanie[1] z dzisiejszej Mszy św. ukazuje nam, w jaki sposób Bóg wybiera swoje narzędzia zbawienia tam, gdzie zechce. Posłuży się pogańskim królem Cyrusem, żeby wyprowadzić swój lud z niewoli. W celu czynienia dobra Pan wykorzystuje również władzę polityczną, gdyż nic nie jest poza Jego ojcowskim władaniem.

W Ewangelii na dzień dzisiejszy[2] Jezus w odpowiedzi na podstępne pytanie potwierdza obowiązek posłuszeństwa władzy obywatelskiej. Faryzeusze i zwolennicy Heroda zapytali Go, czy godzi się płacić podatek Cezarowi. Niektórzy płacenie tego podatku traktowali jako kolaborację z obcą władzą, która – jak sądzili – ograniczała panowanie Boga nad narodem wybranym. Gdyby Nauczyciel odpowiedział twierdząco, faryzeusze mieliby pretekst do oskarżenia Go o współpracę z rzymską władzą. Byłaby to dobra okazja do zdyskredytowania Jezusa wobec znacznej części ludu. Gdyby się sprzeciwił, przyjaciele Heroda, zwolennicy ustanowionej władzy, mogliby Go oskarżyć wobec Rzymian.

Jezus odpowiada bardzo roztropnie, z boską przenikliwością, przekraczając ramy zadanego pytania, ale równocześnie z całą ścisłością. Nie ogranicza się do kwestii tak czy nie. Nauczyciel mówi: Oddajcie Cezarowi to, co należy do Cezara. Oddajcie to, co mu się należy (podatki, posłuszeństwo wobec słusznych praw...), ale nic ponad to, gdyż państwo nie ma absolutnej władzy. Jako normalni obywatele chrześcijanie powinni „pamiętać o obowiązku świadczeń materialnych i osobistych na rzecz państwa, jakich wymaga dobro wspólne”[3]. Obowiązkiem władz jest zachowanie sprawiedliwości rozdzielczej, służenie dobru wspólnemu bez dążenia do korzyści osobistej, ustanawianie prawa, rządzenie z największym poszanowaniem prawa naturalnego i praw osoby ludzkiej; zwłaszcza prawa do życia od chwili poczęcia, do ochrony rodziny, wolności religijnej; prawa rodziców do wychowania dzieci. Biada prawodawcom ustaw bezbożnych![4] – woła Pan ustami proroka Izajasza.

Obowiązkiem wszystkich chrześcijan jest modlitwa za tych, którzy sprawują władzę, gdyż spoczywa na nich wielka odpowiedzialność. Ze swej strony chrześcijanie powinni być dobrymi obywatelami, którzy wiernie wypełniają swoje obowiązki wobec społeczeństwa, państwa, swojego zakładu pracy... Nie może być osób bardziej lojalnych i współodpowiedzialnych za dobro wspólne. Ta lojalność rodzi się w naszym sumieniu. Dla chrześcijanina drogą do świętości jest płacenie słusznych podatków, odpowiedzialne głosowanie podczas wyborów do władz, współdziałanie w inicjatywach, które prowadzą do rozwoju miast lub wsi, udzielenie upomnienia... Zastanówmy się dzisiaj w obecności Pana, czy jesteśmy dla wielu przykładem współpracy dla dobra społeczeństwa, pozytywnego nastawienia do szlachetnych inicjatyw i stałej gotowości służenia dobru wszystkich.

46.2 W odpowiedzi na pytanie faryzeuszy i zwolenników Heroda Pan uznał władzę cywilną i jej prawa, ale wyraźnie zaznaczył, że należy szanować wyższe prawa Boga[5]. Działalność człowieka nie sprowadza się do sfery społecznej lub politycznej. Ma ona głęboki wymiar religijny, który obejmuje wszystkie pełnione obowiązki i stanowi o ich najwyższej godności. Dlatego, chociaż nikt o to Pana nie pytał, On dodał: Oddajcie ... Bogu to, co należy do Boga.

Gdy chrześcijanin działa w życiu publicznym, w szkolnictwie, w jakiejś dziedzinie kultury, nie może ukrywać swojej wiary, gdyż „wprowadzone przez Chrystusa odróżnienie nie oznacza w jakiś sposób, że religię należy zacieśnić do świątyni – do zakrystii – ani że rozwiązania spraw ludzkich należy szukać na marginesie wszelkiego prawa Bożego i chrześcijańskiego”[6]. Przeciwnie, chrześcijanie powinni być światłem i solą tam, gdzie się znajdują, powinni przemieniać świat, często mały światek, w którym toczy się ich życie, w miejsce bardziej ludzkie, gdzie można łatwiej znaleźć drogę prowadzącą do Boga. „To posłannictwo Kościoła w świecie wypełniają świeccy przede wszystkim przez zgodność życia z wiarą, dzięki czemu stają się światłością świata; przez swoją rzetelność w każdym zajęciu, dzięki której pociągają wszystkich do umiłowania prawdy i dobra, a wreszcie do Chrystusa i Kościoła; przez miłość braterską, dzięki której biorąc udział w życiu, pracach, cierpieniach i dążnościach swych braci, powoli i niepostrzeżenie przygotowują serca wszystkich na działanie łaski zbawczej; przez ową pełną świadomość swojej roli w budowaniu społeczeństwa, dzięki której z chrześcijańską wielkodusznością starają się wypełniać swoje czynności domowe, społeczne i zawodowe”[7].

46.3 Działając w życiu publicznym, wyrażając swoją opinię na podstawowe tematy, które dotyczą moralności społeczeństwa, chrześcijanin niesie potężne światło, światło wiary. Wie dobrze, iż nauczanie Boże, wyrażone przez Magisterium Kościoła, nie stanowi przeszkody dla dobra ludzi i społeczeństwa, postępu nauki. Przeciwnie, prowadzi do dobra wspólnego. Kiedy na przykład chrześcijanin zwraca uwagę na nierozerwalność małżeństwa, wskazuje drogę prowadzącą do dobra społecznego, gwarancję zdrowia narodu. Przyczynia się w ten sposób do dobra wszystkich. Dlatego nie przyjmuje postawy bojaźliwej. Ma on wnieść wiele do świata, jak to czynili pierwsi chrześcijanie! Powinien wiedzieć, że jeśli będzie miał dobrze ukształtowane sumienie w zakresie tych podstawowych kryteriów, wniesie olbrzymi wkład w życie swoich współobywateli. Ma w swoich rękach wielkie światło pośród tak wielkiej ciemności!

Kardynał Luciani, późniejszy papież Jan Paweł I, pisał: „W tym społeczeństwie wytworzyła się ogromna pustka moralna i religijna. Wszyscy jakby konwulsyjnie rzucili się na zdobycze materialne: zarobić, zainwestować, urządzić się, miło spędzać czas (...). Natomiast Bóg, który powinien napełniać nasze życie, stał się jakby bardzo odległą gwiazdą, na którą spogląda się w określonych momentach. Uważamy się za wierzących, ponieważ idziemy do kościoła, ale po wyjściu z kościoła prowadzimy podobne życie jak wielu innych, utkane z małych i dużych oszustw, niesprawiedliwości, uchybień wobec miłości, przy absolutnym braku konsekwecji”[8]. Nie w ten sposób mamy oddawać Bogu to, co należy do Boga, ale przez świadectwo konsekwentnego życia, z poczuciem dziecięctwa Bożego, zarówno w parlamencie, jak i podczas serdecznej roz­mowy w domu znajomych, z przekonaniem, że jedynie w łonie Kościoła strzeżone są wartości, które mogą wypełnić „straszliwą pustkę moralną i religijną”. Bez tych wartości społeczeństwo staje się coraz bardziej nieludzkie. Bóg nie jest „odległą gwiazdą”, ale potężnym światłem, które nadaje sens wszystkim ludzkim sprawom. Właśnie my, chrześcijanie, zjednoczeni z innymi ludźmi dobrej woli, mamy możliwość zbawienia tego świata. Jak możemy być przygnębieni, skoro bronimy wartości życia ludzkiego od jego początku? Czy możemy milczeć w obliczu faktu manipulacji genetycznych? Wiele podobnych pytań powinniśmy często sobie zadawać.

Bogu to, co należy do Boga. Do Pana należy życie ludzkie od samego poczęcia; rodzina, którą uświęcił w Nazarecie, oparta na nierozerwalnym małżeństwie, co oświadczył On sam ku zgorszeniu tych, którzy Go słuchali; sumienie ludzkie, które należy kształtować; źródło życia, którego ludzie nie mogą zniszczyć...

Całe nasze życie należy do Pana. Jakże moglibyśmy rezerwować dla siebie miejsca, w których On byłby nieobecny? Prośmy Najświętszą Maryję Pannę, by udzieliła nam radości z poczucia w każdej chwili dziecięctwa Bożego i postępowania z osobistą odpowiedzialnością.